sala
Solaris
sala
Nostromo

Śmierć jak kromka chleba

dramat

Kraj, rok:
Polska, 1994
Reżyseria:
Kazimierz Kutz
Producent:
Studio Filmowe Tor
Obsada:
Janusz Gajos, Jerzy Trela, Teresa Budzisz-Krzyżanowska, Jerzy Radziwiłowicz, Andrzej Grabowski, Jan Peszek
Czas trwania:
116 min.
Wydarzenie archiwalne
Opis
Rekonstrukcja najtragiczniejszego wydarzenia okresu stanu wojennego, poświęcona pamięci ofiar złożonej przez górników z kopalni "Wujek".

Katowice, noc z 12 na 13 grudnia 1981 roku. Ulicą jedzie sznur wojskowych ciężarówek. Oddział ZOMO, bijąc związkową ochronę, brutalnie wyciąga z mieszkania przewodniczącego Komisji Zakładowej NSZZ Solidarność w kopalni "Wujek". Górnicy reagują zdziwieniem, później spontanicznym protestem. Ogłoszony zostaje komunikat o wprowadzeniu stanu wojennego. 14 grudnia na wiecu zapada decyzja o podjęciu strajku...

...............................................................

12 grudnia | poniedziałek | godz. 18.00

Filmoteka Śląska wspólnie z Muzeum Historii Katowic oraz Śląskim Towarzystwem Filmowym upamiętnia tragedię na kopalni Wujek

WUJEK. 81. HISTORIA FILMOWA

 

12 grudnia odbędzie się w Kinie Kosmos pokaz filmu Kazimierza Kutza, rekonstruującego pacyfikację kopalni Wujek „Śmierć jak kromka chleba” (1994). Poprzedzi go prezentacja „Faktów i mitu” – reportażu, który Wojciech Sarnowicz zrealizował podczas powstawania filmu. Historię inicjatywy społecznej, dzięki której na kinowe ekrany trafiła filmowa opowieść o czterech najtrudniejszych dniach w historii KWK Wujek, przywoła filmoznawca UŚ, Jakub Zajdel. A Teatr Śląski zaprosi na premierę spektaklu w reż. Roberta Talarczyka pt. „Wujek. 81”.

 

„Teraz wasza kolej. Teraz wy musicie odpowiedzieć na pytanie: zjeżdżamy na dół, czy strajkujemy?”*

Trzydzieści pięć lat temu w nocy z 12 na 13 grudnia szef komisji zakładowej „Solidarności” kopalni Wujek, Jan Ludwiczak, został aresztowany przez ZOMO. Następnego dnia górnicy Wujka rozpoczęli strajk, a w Polsce ogłoszono stan wojenny. Podjęto decyzję o pacyfikacji kopalni. ZOMO zaczęło strzelać do strajkujących – życie straciło dziewięciu górników. Trzynaście lat później ówczesne wydarzenia zrekonstruował Kazimierz Kutz. „Śmierć jak kromka chleba” jest ewenementem filmowym tak od strony produkcyjnej, jak i fabularnej. W czasach, gdy polska kinematografia uzależniona była od instytucji państwowych, Kutz wyprodukował film w drodze inicjatywy społecznej i dobrowolnych datków. Scenariusz i zarysowana w nim fabuła budzi zainteresowanie także ze względu na bohatera zbiorowego – niezwykle trudny zabieg filmowy, który Kutzowi udał się mistrzowsko.

 

„Bo to co było dla ciebie prawdą wczoraj, musi być nią i dziś. To co wczoraj miałeś odwagę nazwać po imieniu, musisz mieć odwagę i dziś. Różnica będzie być może tylko taka, że dzisiaj trzeba będzie za nią więcej płacić.”*

Wojciech Sarnowicz zajął się realizacją reportażu na planie „Śmierci jak kromka chleba” z dwóch powodów. Po pierwsze był pod wielkim wrażeniem twórczości Kazimierza Kutza – jeszcze w 1971 roku, przy realizacji „Perły w koronie”, we współpracy z Tomaszem Tarasinem nakręcił film „Kazimierz Kutz – temat osobisty”. Po drugie – znał osobiście górników z Wujka, ponieważ w procesie sądowym broniła ich jego żona. Przez trzynaście lat zdążyło też narosnąć wokół tamtych wydarzeń wiele opowieści – chciał skonfrontować rzeczywistość z tworzonymi mitami, dlatego zatytułował swój reportaż „Fakty i mit”.

 

Na spotkanie z Wojciechem Sarnowiczem i Jakubem Zajdlem oraz prezentowany z taśmy 35 mm film „Śmierć jak kromka chleba” oraz reportaż z filmowego planu Filmoteka Śląska zaprasza do kina Kosmos 12 grudnia, na godzinę 18.00. Bilety w cenie 10 zł dostępne są w kasie kina oraz w sprzedaży internetowej. Seans uzupełni współorganizowana z Muzeum Historii Katowic wystawa poświęcona KWK Wujek. Na  wydarzenie zaprasza Śląskie Towarzystwo Filmowe, a także Teatr Śląski, który pięć dni później zaprezentuje premierowo spektakl w reż. Roberta Talarczyka „Wujek. 81. Czarna ballada”.

 

*Śródcytaty pochodzą z filmu Kazimierza Kutza „Śmierć jak kromka chleba”
Fotosy