Rok z Marilyn Monroe: Niagara

Wydarzenie jest oficjalnym otwarciem 3. Dni Śląskich Kin Studyjnych organizowanych przez Śląskie Towarzystwo Filmowe, przed pokazem filmu zaprezentujemy zestaw archiwalnych perełek z Filmoteki Śląskiej: krótkich filmów pokazujących dawne Katowice i województwo.

Prelekcję przed seansem 22 maja wygłosi krytyczka filmowa Patrycja Mucha.

W niewielkim motelu położonym po kanadyjskiej stronie Niagary mieszkają małżeństwo Rose i George Loomisowie. On, mocno znerwicowany, żyje w napięciu. Ona, zmysłowa blondynka, swoją urodą i stylem bycia prowokuje mężczyzn.

Osadzony w scenerii wodospadów Niagara film opowiada historię dwóch par: świeżo upieczonych nowożeńców spędzających miesiąc miodowy oraz małżeństwa pogrążonego w kryzysie, niszczonego przez zazdrość i kłamstwa. Scenarzysta Walter Reisch podkreślał: „Każdy, kto słyszy nazwę Niagara, myśli o parach w podróży poślubnej i o jakiejś sentymentalnej historii dziewczyny, która opuszcza męża w noc poślubną, by potem do niego wrócić. Chciałem zrobić opowieść z tajemnicą — z prawdziwym morderstwem”.

Szef wytwórni Fox, Darryl F. Zanuck, od początku forsował obsadzenie Marilyn Monroe. Jak wspominał Reisch: „Początkowo uznaliśmy to za miły pomysł — do momentu drugiego telefonu, w którym oznajmił, że chce ją obsadzić nie jako niewinną dziewczynę, lecz czarny charakter. Mój Boże! To była najpiękniejsza dziewczyna w całych Stanach Zjednoczonych! Ale Zanuck upierał się, że to znakomity pomysł, więc w końcu się zgodziliśmy. Nie wiedzieliśmy, jak ona to przyjmie, lecz nie miała żadnych zastrzeżeń — wręcz przeciwnie”. Monroe otrzymała w „Niagarze” najwyższe miejsce w obsadzie, co ostatecznie przypieczętowało jej status gwiazdy kina.

Patrycja Mucha - Doktorantka w Instytucie Nauk o Kulturze Uniwersytetu Śląskiego oraz krytyczka filmowa. Edukatorka w ramach akcji Skrytykuj!. Współpracowniczka festiwali filmowych i autorka bloga Filmowe odloty. Wyróżniona w Konkursie im. Krzysztofa Mętraka w 2019 i 2020 roku. Autorka cyklu wideoesejów o polskim kinie „Na wyrywki”. Wraz z Katarzyną Czajką-Kominiarczuk prowadzi podcast „Wtem, piosenka” poświęcony filmowym musicalom. Związana ze Stowarzyszeniem Nowe Horyzonty.

W 2026 roku, w ramach całorocznej retrospektywy – flagowego projektu Kina Kosmos – zapraszamy na filmowe spotkania z ikoną kina – aktorką Marilyn Monroe. Z okazji 100. rocznicy urodzin amerykańskiej gwiazdy zaprezentujemy 10 filmów w dwóch blokach po 5 tytułów: od stycznia do maja i od sierpnia do grudnia. Każdy z seansów poprzedzi prelekcja specjalistki w zakresie historii kina, mody i designu, ewolucji obyczajowości, amerykańskiej popkultury czy feminizmu w kulturze masowej. Patrząc na fenomen Marilyn Monroe z różnych, zweryfikowanych współczesnymi badaniami perspektyw, spróbujemy zdekonstruować utrwalony stereotypowy wizerunek filmowej „bogini seksu”, oddając Normie Jeane Mortenson należne jej miejsce w historii światowego kina i kultury.

22 stycznia 2026 | czwartek | 18:30
Wszystko o Ewie (All About Eve)
Reżyseria: Joseph L. Mankiewicz
Prelekcja: Katarzyna Czajka-Kominiarczuk (Zwierz Popkulturalny)

14 lutego 2026 | sobota | godz. 16:00
Mężczyźni wolą blondynki (Gentlemen Prefer Blondes)
Reżyseria: Howard Hawks
seans w ramach Modowego Klubu Filmowego
Prelekcja: Ania Gołkowska (historyczka mody)

7 marca 2026 | sobota | godz. 16:00
Jak poślubić milionera (How to Marry a Millionaire)
Reżyseria: Jean Negulesco
Prelekcja: Karolina Kostyra (filmoznawczyni)

23 kwietnia 2026 | czwartek | godz. 18:00
Asfaltowa dżungla (The Asphalt Jungle)
Reżyseria: John Huston
Prelekcja: Aleksandra Krajewska (krytyczna filmowa)

22 maja 2026 | piątek | godz. 18:00
Niagara
Reżyseria: Henry Hathaway
Prelekcja: Patrycja Mucha (krytyczka filmowa)

Możliwy do zakupienia jest karnet na wszystkie 5 seansów w pierwszym półroczu retrospektywy Marilyn Monroe. Cena: 85 zł.

Zwiastun

Fotosy

Wydarzenia powiązane cyklem

Dzisiaj

14:15

Młode matki

Dzień objawienia

Fight Club (Podziemny krąg)

Milcząca przyjaciółka

Mikey i Nicky

Orły republiki

Drugie życie

Orły republiki

Sny o pociągach

Dzień objawienia

Drugie życie

Hosoda. O dziewczynie skaczącej przez czas

Rodzina w kinie: K-popowe łowczynie demonów (NAPISY+KARAOKE)

Drugie życie (z lektorem)

Dzień objawienia

Zawieście czerwone latarnie (1991)

Milcząca przyjaciółka

Dzień objawienia

Drugie życie

Zawieście czerwone latarnie (1991)

Hosoda. O dziewczynie skaczącej przez czas

Sny o pociągach

Orły republiki

K-popowe łowczynie demonów (NAPISY+KARAOKE)

PRZEDPREMIERA: Wielki łuk

Mikey i Nicky

Drugie życie

Backrooms. Bez wyjścia

Dzień objawienia

Rodzina w kinie: Chłopiec na krańcach świata

Milcząca przyjaciółka

Backrooms. Bez wyjścia

Dzień objawienia

Czytając Lolitę w Teheranie

Hosoda. Summer Wars

Rodzina w kinie: Niesamowite przygody skarpetek 3. Ale kosmos!

Backrooms. Bez wyjścia

Dzień objawienia

Czytając Lolitę w Teheranie

Backrooms. Bez wyjścia

Matka Joanna od Aniołów | 100. rocznica urodzin Konwickiego

Czytając Lolitę w Teheranie

Dzień objawienia

Backrooms. Bez wyjścia

Ojczyzna

Czytając Lolitę w Teheranie

Dzień objawienia

Hosoda. Summer Wars

Backrooms. Bez wyjścia

Czytając Lolitę w Teheranie

Backrooms. Bez wyjścia

Dzień objawienia

Rodzina w kinie: Kicia Kocia w podróży

Hosoda. Wilcze dzieci

Rodzina w kinie: Chłopiec na krańcach świata + warsztaty

Hosoda. Wilcze dzieci

Rodzina w kinie: Belle (dubbing)

Hosoda. Belle (napisy)

Wajda. Brzezina

Following (Śledząc) | Teleskop

Hosoda. Scarlet

Hosoda. Scarlet

Hosoda. Scarlet

Wajda. Kronika wypadków miłosnych

Frances Ha | Teleskop

Szepty lasu

Orły republiki

Seans śpiewany. K-popowe łowczynie demonów (NAPISY+KARAOKE)

Zawieście czerwone latarnie (1991)

Drugie życie

Dzień objawienia

Najlepsze z najgorszych: Sarnie żniwo

Rodzina w kinie: K-popowe łowczynie demonów (NAPISY+KARAOKE)

Mawka. Prawdziwy mit

Hosoda. O dziewczynie skaczącej przez czas + prelekcja

Żywot Briana

Dzień objawienia

Filmowe popołudnie dla dzieci: Złoto

90. urodziny Pavarottiego | Koncert Gwiazd z Arena di Verona 2025

Milcząca przyjaciółka